VILJUM BÚA Í FRIÐSÆLU SAMFÉLAGI

Málefni ungmenna voru mjög í brennidepli á árinu 2024 og kom það ekki til af góðu, en þrátt fyrir eindreginn vilja allra skortir úrræði í mörgu. Ein birtingarmynd þess var vistun ungmenna á lögreglustöðinni í Hafnarfirði seint á árinu, en til þess var gripið eftir að sautján ára piltur lést í bruna á Stuðlum í október. Við það varð meðferðarheimilið óstarfhæft. Vistunin í Hafnarfirði var gagnrýnd, eðlilega, en um neyðarástand í málaflokknum var að ræða. Því miður var hörmulegt andlát unga mannsins á Stuðlum ekki hið eina sem kom til rannsóknar hjá embættinu þegar ungmenni voru annars vegar. Tveimur börnum á grunnskólaaldri var ráðinn bani í aðskildum málum og á Menningarnótt í Reykjavík í ágúst veittist sextán ára piltur, vopnaður hnífi, að þremur ungmennum á sama reki. Eitt þeirra sem varð fyrir hnífstungum piltsins lést af sárum sínum tæpri viku síður. Það var sautján ára stúlka, en hið sorglega mál skók alla þjóðina. Dauði hennar vakti upp erfiðar spurningar, sem verður að leita svara við, en áhyggjur af auknum vopnaburði hafa farið vaxandi undanfarin misseri. Ekki síst af hnífaburði ungra karlamanna, en það er þróun sem verður að snúa við með öllum tiltækum ráðum. Verkefnið er sannarlega stórt og krefst aðkomu samfélagsins alls.

Margt fleira þarf að taka föstum tökum enda viljum við áfram búa í góðu og friðsælu samfélagi. Og þá skiptir öllu máli að lögreglan sé nógu öflug til að mæta þeim áskorunum sem við blasa. Þar ber einna hæst skipulögð brotastarfsemi sem teygir anga sína víða, líka til Íslands. Erlendir glæpahópar hafa þegar komið við sögu hjá íslensku lögreglunni og munu vafalaust gera það áfram. Af þeim stafar margvísleg ógn og við henni þarf að bregðast af festu. Það er vissulega verið að gera það en betur má ef duga skal. Til þess þarf bæði aukinn mannskap og góðan búnað. Sama gildir vitaskuld um öll önnur verkefni sem lögreglan sinnir og til þess þarf hún að vera vel í stakk búin. Yfirlýsingar stjórnvalda seint á árinu um fyrirhugaða fjölgun lögreglumanna var því fagnaðarefni. En um búnað lögreglunnar má t.d. nefna flygildi, eða dróna eins og tækin eru jafnan kölluð. Drónar nýtast vel við margs konar aðstæður og notkun þeirra hjá Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu hefur gefist vel hingað til og hún á örugglega eftir að aukast frekar. Annar búnaður en af öðru tagi eru rafvarnarvopn. Þau voru tekin í notkun á haustmánuðum eftir langt undirbúningsferli og stífa þjálfun lögreglumanna er varðar meðhöndlun þeirra og beitingu. Um rafvarnarvopn lögreglunnar gilda ákveðnar verklagsreglur, en tilgangurinn  með notkun þeirra er fyrst og fremst að stuðla að auknu öryggi allra á vettvangi. Bæði fyrir lögreglumenn og eins þau sem afskipti eru höfð af. Drónar og rafvarnarvopn eru dæmi um búnað sem hjálpar lögreglunni í málum og aðstæðum sem eru iðulega mjög krefjandi.

Að endingu langar mig að geta Norðurlandaráðsþingsins, sem fór fram í lok október. Þetta var annað árið í röð sem haldinn var stórviðburður í Reykjavík sem krafðist mjög öflugrar löggæslu. Um 600 gestir sóttu þingið og var viðbúnaðurinn eftir því, en um 300 lögreglumenn stóðu vaktina með miklum sóma. Við bjuggum að mjög góðri reynslu frá leiðtogafundi Evrópuráðsins frá árinu á undan og það kom sér vel. Við verkefni af þessari stærðargráðu hefur íslenska lögreglan sýnt styrk sinn. Og sannað að hún getur leyst hin erfiðustu viðfangsefni svo eftir er tekið.

Halla Bergþóra Björnsdóttir, lögreglustjóri.