UMFERÐAREFTIRLIT

Ársskýrsla 2024

Umferðin á höfuðborgarsvæðinu gekk sinn vanagang árið 2024. Hún var þó ekki áfallalaus frekar en áður, en þrír létust í umferðarslysum. Í lok janúar varð árekstur fólksbifreiðar og flutningabifreiðar á Reykjanesbraut í Hafnarfirði, á móts við Álverið. Þeim var ekið úr gagnstæðum áttum, en annar ökumannanna lést. Sá var karlmaður á fertugsaldri. Rúmlega mánuði síðar, í byrjun mars, lést karlmaður um tvítugt í umferðarslysi í Garðabæ. Hann ók bifhjóli á Heiðmerkurvegi og virðist hafa misst stjórn á hjólinu sem hafnaði utan vegar. Og undir lok september lést kona á fertugsaldri, sem var fótgangandi á leið yfir Sæbraut í Reykjavík, við gatnamót Súðarvogs, þegar hún varð fyrir bifreið sem var ekið norður götuna. Lokað var fyrir umferð um vettvanginn á Sæbraut meðan unnið var að rannsókn málsins, eins og venjan er, en það mætti litlum skilningi annarra vegfarenda. Lögreglumenn eru ýmsu vanir við slíkar aðstæður, en þarna keyrði alveg um þverbak. Í fréttatilkynningu embættisins um banaslysið var vikið að þessu og fólk beðið um að taka það til sérstakrar umhugsunar. Sem fyrr urðu fjölmörg umferðarslys í umdæminu, en um þau var fjallað í vikulegum samantektum sem birtust á lögregluvefnum.

Sem fyrr var sérstakur myndavélabíll embættisins víða á ferðinni, ekki síst þar sem börn og unglingar voru á ferðinni. Notkun bílsins hefur gefið mjög góða raun, en hægt er að nálgast hraðamælingar hans á lögregluvefnum mörg ár aftur í tímann. Þúsundir ökumanna hafa fengið sekt fyrir að aka of hratt þar sem myndavélabílinn hefur verið við mælingar og svo var einnig þetta árið. Brotahlutfallið var oftar en ekki misjafnt eftir götum, en stundum óku allir ökumenn á löglegum hraða og það voru ekki síður ánægjulegar fréttir. Ökumenn í annarlegu ástandi komu áfram mikið við sögu. Nálægt 900 voru teknir fyrir ölvunarakstur á höfuðborgarsvæðinu árið 2024 og enn fleiri fyrir fíkniefnaakstur, eða rúmlega 1.000. Fjölmargir ökumenn voru sömuleiðis á ferðinni þrátt fyrir að hafa verið sviptir ökuleyfi, en lögreglan stöðvaði för hátt í 800 slíkra. Til viðbótar voru höfð afskipti af hátt í 400 ökumönnum sem höfðu aldrei öðlast ökuréttindi og var þeim vitaskuld gert að hætta akstri.

Viðurlög við umferðarlagabrotum hafa hækkað og sektirnir eru slíkar að þær ættu að koma við pyngju fólks, allavega flestra. Fjöldi brota í málaflokknum undanfarin misseri bendir þó ekki endilega til þess. Nærtækast er líta til þeirra ökumanna sem voru staðnir að því í umferðinni að tala í síma án handfrjáls búnaðar. Árlega skipta þeir hundruðum og á því varð engin breyting á höfuðborgarsvæðinu árið 2024. Þá voru um 650 ökumenn teknir fyrir slíkar sakir og fjölgaði þeim lítillega á milli ára. Sektin fyrir brotið var margfölduð fyrir nokkrum árum, en því miður hefur það ekki dugað til. Öllum ætti að vera ljós hættan sem fylgir svoleiðis hegðun í umferðinni enda má rekja mörg slys til hennar. Sama gildir um önnur umferðarlagabrot sem hér hafa verið nefnd og á sömuleiðis við um að aka gegn rauðu ljósi. Það er daglegt brauð, en hátt í 700 ökumenn urðu uppvísir að því árið 2024 og stundum með þeim alvarlegu afleiðingum að árekstur varð og vegfarendur slösuðust.

Að venju voru víða framkvæmdir á höfuðborgarsvæðinu. Áhrif þeirra á umferðina voru þó ekki meiri en venjulega. Að endingu má geta þess að ný reglugerð um umferðarmerki tók gildi á árinu. Teknir voru upp nýir flokkar, forgangsmerki og sérreglumerki og ýmsir aðrir flokkar voru sameinaðir. Nýja kerfið byggði á númerum, en ekki bókstöfum eins og áður var.